Catharina van Siëna



Preek  van de week
  Kalender

Feest van Catharina van Siëna (29 april)

"Ik hou van de Kerk.
Ik hou van de Kerk omdat ze de zichtbare Christus is voor ons op aarde."
Zo’n uitspraak doet ons vandaag opkijken. Wie zegt nu zoiets?
Het was de.heiligeCatharina van Siëna in de 14e eeuw, een dominicaanse lekenvrouw van wie het naamfeest wordt gevierd op 29 april, dit jaar een zondag. Bij de dominicanen krijgt dit feest de voorrang op de gewone weekeindliturgie.


De tijd waarin Catharina van Siëna leefde, was een periode van grote troebelen, onveiligheid en onrust in  de westerse samenleving. Alom ingrijpende culturele, economische, politieke, religieuze en sociale veranderingen. Overal heersten verwarring en wanorde. 
Verwarring en wanorde heersten niet in de laatste plaats ook in de Kerk. De paus en zijn hofhouding hadden zich gevestigd in Avignon. Een tijd lang waren er twee pausen, die er allebei aanspraak op maakten de enige echte te zijn. Voorbeelden van een christelijke levenswandel waren ze niet. Veel priesters en bisschoppen waren dat al evenmin. Al die vormen van verval zetten Catharina ertoe aan om op een heel persoonlijke manier te reageren. Ze sprak en schreef kerkelijke gezgspersonen aan met eerbied en ontzag, maar zeer kordaat, gedreven door een grote liefde voor de Kerk die de zichtbare Christus op aarde moest zijn, en overtuigd dat ze sprak en schreef vanuit haar gedrevenheid door de Geest die zij in zich aanwezig wist.

Catharina sprak en schreef nooit in eigen naam, maar in Jezus’ naam. Ze richt zich tot wereldlijke vorsten,  maar evenzeer tot  bisschoppen en  kardinalen en de pausen. Telkens opnieuw herhaalt ze:  "Ik en Jezus vragen u" - "Mijn ziel in vereniging met God heeft een groot verlangen" - "Ik schrijf u in het kostbaar bloed van Christus" en "ik wil dat u de aardse Christus liefheeft". Aan Gregorius XI bijvoorbeeld vraagt ze "de verwijdering van onwaardige herders", de terugkeer van de paus naar Rome, een "waardiger leven en pastorale zorg".
Het lag niet voor de hand  de Kerk van de 14de eeuw lief te hebben en er ook nog voor op te komen tegenover het volk en de overheden van stad en staat. En het was toen nog minder evident dan vandaag om als vrouw in het openbaar te spreken en gehoord te worden.

 "Liefde doet lijden", zegt men wel eens. Dat is zo met liefde voor medemensen. Catharina heeft dit ondervonden in haar liefde voor de Kerk. Ze bad,  ze sprak, ze schreef, ze ondernam moeilijke en gevaarlijke reizen omdat ze liefhad. Juist om haar grote liefde voor de Kerk kan ze ook vandaag een voorbeeldfiguur zijn voor allen die de Kerk, de zichtbare Christus op aarde, liefhebben. In die voorbeeldfunctie is ze bevestigd door  paus Paulus VI, die Catharina in 1970 de titel van 'kerklerares' heeft verleend.  In 1999 heeft de huidige paus haar, samen met Edith Stein en Brigitta van Zweden, uitgeroepen  tot co-patrones van het Europese continent.

Waar Catharina, zoals toen algemeen gangbaar  was, over de Kerk dacht in termen van haar leiders, denken wij nu aan de Kerk als het 'Volk van God', in de lijn van het IIe Vaticaans concilie:  "het messiaanse volk, opgericht als gemeenschap van leven, liefde en waarheid en gezonden als licht van de wereld en zout  der aarde". 
We hebben, vroeger, ook leren spreken van de Kerk die is onze moeder is. Ik denk dat we de gemeenschap van de gelovigen ook kunnen zien als een moeder. Een gemeenschap die samengebracht en samen gehouden wordt door de Geest.
In die Geest ontvangt zij nieuw leven, koestert het en voedt het, baart het, openbaart het en schenkt het aan de wereld van nu in daadwerkelijke liefde, in woord en brood, in tekenen en symbolen, voedsel voor mensen onderweg.
Als we de Kerk, het 'Volk van God' en - met de woorden van Catharina - de zichtbare Christus op aarde, liefhebben, zullen wij ook bij momenten lijden, zal ons hart schreien.
Het zou allemaal zoveel beter kunnen. We moeten proberen we zoals Catharina dit kruis van gebrokenheid, ook onze eigen gebrokenheid op te nemen,  te bidden, te spreken waar het kan en moet, in het geloof dat Gods Geest ons bezielt, ons en vele anderen.

Ja, we kunnen in de leer gaan bij Catharina van Siëna. Zien en horen wat in onze maatschappij leeft en evolueert in de wetenschap, de techniek, de cultuur; de zorgen van de mensen beluisteren, hun taal leren verstaan en leren spreken; ook binnen de Kerk, het levende Volk van God, die taal spreken en ter sprake laten komen. Op zoek gaan naar waar evolutie naar meer menswording bezig is en deze verder mogelijk maken in woord en daad. Laten we goed luisteren en kijken.  Het gebeurt vandaag, hier en nu en overal waar mensen van goede wil aan het werk zijn.

Misschien kunnen we dan de profeet Jesaja nazeggen: "Denk niet meer aan het verleden en sla geen acht op wat reeds lang voorbij is. Ik onderneem iets nieuw, het begin is er al, zie je het niet?" (Jes. 43:18-19). Zo wordt het naamfeest van Catharina voor de hele dominicaanse familie  een blije en hoopvolle feestdag.

 

Zuster M. Josine o.p.

    top    lijst